Κιρσοκήλη και υπογονιμότητα στους εφήβους

Κιρσοκήλη και υπογονιμότητα στους εφήβους

Κιρσοκήλη ονομάζεται η κιρσοειδής διεύρυνση των φλεβικών κλάδων που μεταφέρουν το αίμα από τους όρχεις στη γενική κυκλοφορία οι οποίες ονομάζονται σπερματικές φλέβες. Η διεύρυνση αυτή δημιουργείται λόγω ανεπάρκεια του φλεβικού συστήματος του όρχεως να επιστρέψει φυσιολογικά το αίμα στην καρδιά, λόγω διαταραχών των βαλβίδων αυτού. Σαν αποτέλεσμα, το αίμα λιμνάζει στο φλεβικό δίκτυο το οποίο διατείνεται με επακόλουθο την αύξηση της θερμοκρασίας του σύστοιχου όρχεως. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων εμφανίζεται στην αριστερή πλευρά.
Aποτελεί τη συχνότερη αιτία, αλλά ευτυχώς αναστρέψιμη, ανδρικής υπογονιμότητας, καθώς μειώνει σημαντικά την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Πρόκειται για μια σχετικά συχνή πάθηση, που εμφανίζεται στην ηλικία της προ εφηβείας (13-15 ετών).

Συμπτώματα της κιρσοκήλης

Συμπτώματα δεν υπάρχουν ή είναι πολύ ήπια όπως αίσθημα βάρους στους όρχεις και ήπιος πόνος. Στην ψηλάφηση παρουσιάζεται σαν μαλακής σύστασης μόρφωμα συνήθως στο άνω τμήμα του οσχέου το οποίο μεγαλώνει όταν το παιδί βρίσκεται σε όρθια θέση και σχεδόν εξαφανίζεται κατά την κατάκλιση. Η συμφόρηση του αίματος προκαλεί άνοδο της θερμοκρασίας στους όρχεις, καθώς και μειωμένη παροχή οξυγόνου, λόγω κακής κυκλοφορίας, επηρεάζοντας σημαντικά την σπερματογένεση.

Κιρσοκήλη και υπογονιμότητα

Η κιρσοκήλη προκαλεί μια σειρά από παθοφυσιολογικές μεταβολές στον όρχι, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η ποιότητα του σπέρματος. Ως ενοχοποιητικοί παράγοντες έχουν καθοριστεί οι παρακάτω:

  • Αυξημένη θερμοκρασία στο όσχεο. Το αίμα που παραμένει στο διατεταμένο φλεβικό δίκτυο προκαλεί τοπικά αύξηση της θερμοκρασίας με αποτέλεσμα να διαταράσσετε η παραγωγή σπέρματος.
  • Παλινδρόμηση τοξικών ουσιών.
  • Αύξηση της πίεσης των όρχεων από τη φλεβική στάση.
Διάγνωση της κιρσοκήλης

Επειδή η επίδραση της κιρσοκήλης είναι βαθμιαία, η έγκαιρη διάγνωση της πάθησης καθώς και η διάγνωση της υποκλινικής κιρσοκήλης είναι πολύ σημαντική για την θεραπεία της νόσου. Η φυσική εξέταση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στη διάγνωση της κιρσοκήλης. Επισκοπείται το όσχεο για την εκτίμηση του μεγέθους των όρχεων και την ύπαρξη ορατών κιρσοειδώς διατεταμένων φλεβών. Στη συνέχεια ψηλαφίζονται οι όρχεις για την εκτίμηση και πάλι του μεγέθους καθώς και της σύστασής τους, όπως και οι σπερματικοί τόνοι για τον έλεγχο ψηλαφητής κιρσοκήλης και της εκτίμησης του βαθμού αυτής. Η εξέταση γίνεται σε ύπτια και σε όρθια θέση, καθώς και με δοκιμασία Valsava. Στην κλινική πράξη ταξινομούμε την κιρσοκήλη στις παρακάτω κατηγορίες:

  • Υποκλινική: Μη ψηλαφητή, αλλά αντιληπτή με ειδικές δοκιμασίες (υπερηχογραφήματα)
  • 1ου βαθμού: Μικρή, ψηλαφητή μόνον κατά τη δοκιμασία Valsava.
  • 2ου βαθμού: Μέσης βαρύτητας, μη ορατή ψηλαφητή με τον ασθενή κατακλιμένο.
  • 3ου βαθμού: Μεγάλη, ορατή χωρίς ψηλάφηση, χωρίς τη δοκιμασία Valsava

Η διαγνωστική προσέγγιση συμπληρώνεται με ένα ειδικό υπερηχογράφημα οσχέου (Doppler οσχέου), όπου γίνονται ορατές οι φλέβες, μετράται η διάμετρός τους και φαίνεται η πλήρωσή τους με αίμα που λιμνάζει και παλινδρομεί, δημιουργώντας τη φλεβική συμφόρηση του όρχεως. Με το έγχρωμο Doppler θα γίνει επιβεβαίωση μιας αμφίβολης περίπτωσης, ενώ θα διαγνωσθεί και η υποκλινική κιρσοκήλη.

Θεραπεία της κιρσοκήλης
Η θεραπεία μπορεί να μην είναι απαραίτητη. Εάν κιρσοκήλη προκαλεί πόνο, ατροφία των όρχεων ή υπογονιμότητα, τότε η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη.
Η αντιμετώπιση της κιρσοκήλης είναι αποκλειστικά χειρουργική. Η αρχή της χειρουργικής θεραπείας είναι η διακοπή της κυκλοφορίας των σπερματικών φλεβών. Έχουν περιγραφεί και εφαρμοσθεί κατά καιρούς διάφορες χειρουργικές τεχνικές για τη διόρθωση της κιρσοκήλης όπως:
  • Υψηλή απολίνωση (μέθοδος Palomo)
  • Βουβωνική απολίνωση (μέθοδος Ivanissevich)
  • Μικροχειρουργική αποκατάσταση (χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου)
  • Λαπαροσκοπική επέμβαση κιρσοκήλης.
Μετεγχειρητικές επιπλοκές
Μετά την επέμβαση για τη θεραπεία της κιρσοκήλης μπορεί να παρουσιαστούν οι παρακάτω επιπλοκές:
  • Εμφάνιση υδροκήλης.
  • Υποτροπή της κιρσοκήλης.
  • Ατροφία του όρχι.
  • Διαπύηση τραύματος
  • Αιμάτωμα

Ο Ηλίας Αλεξίου είναι Χειρουργός Παίδων στο Νοσοκομείο Metropolitan στην Αθήνα. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.opaidoxeirourgos.gr ή καλέστε στο 210 4807022 & 6945995542